Kat & Wijzer» Informatieve artikelen over Katten» De symboliek van katten

De symbolische waarde van de kat

De kat heeft doorheen de eeuwen in heel wat culturen een symboolwaarde opgebouwd. Katten staan voor transformatie, helderziendheid, mysterie en vrouwelijke boosaardigheid. Die vrouwelijke boosaardigheid is ook terug te vinden in zegswijzen als ‘kattig’ gedrag vertonen, of ‘zo vals als een kat’ zijn. De helderziendheid heeft te maken met de scherpe zintuigen van een kat. Een kat hoort en ziet dingen die voor ons niet waarneembaar zijn, wat soms bij de katten tot vreemde reacties leidt die in onze ogen ‘onverklaarbaar’ zijn. Daardoor zijn sommige mensen de kat een ‘zesde zintuig’ gaan toeschrijven.


In het oude Egypte was de kat een heilig wezen. Hij bracht geluk en moest goed verzorgd en beschermd worden. De godin Bastet werd afgebeeld met het hoofd van een kat en stond voor vruchtbaarheid. Dat is geen wonder als je bedenkt hoeveel nakomelingen één kat kan produceren.  Katten symboliseerden ook de maan. In andere culturen fungeerde de kat dan weer als bondgenoot van de zon. Ook goden werden met de kat geassocieerd: godin Freya liet zich door de wolken rijden op een wagen getrokken door wilde katten. Freya is de godin van het leven, ze schenkt dag en nacht, zomer en winter, storm en regen. De Griekse godin Artemis stond bekend als beschermer van de kat, naast een beestenboel aan andere diersoorten. In Rome maakte de eigenzinnige kat zich tot symbool van de vrijheid.


In het Keltische tijdperk werd de kat geassocieerd met het kwaad en boze machten. Ook tijdens de middeleeuwen was de kat in onze streken de belichaming van het kwaad en de duivel. Een heks zou de gedaante van een kat aannemen om zich onopgemerkt te kunnen verplaatsen. Katten werden in deze tijd mishandeld en veracht. De kat werd met de nacht en het duister geassocieerd. Ook in Japan werden (en worden) katten met ongeluk en tegenspoed geassocieerd. Vreemd, aangezien de Japanners ook Maneki Neko hebben, een gelukskat die als talisman dient om geld en rijkdom aan te trekken. Hij is in heel wat Japanse restaurants te vinden. De hindoetraditie toont Shakti, de godin van het baren, rijdend op een kat.


Katten komen geregeld voor in sprookjes, zoals die van de Gebroeders Grimm. Denk aan de fabel ‘de vos en de kat’ en ‘de Bremer stadsmuzikanten’. In de gelaarsde kat van Perrault maakt een kat een arme molenaar steenrijk door een slim plannetje. De kat treedt in de vele fabels naar voren als een erg intelligent maar ook listig dier. Soms duikt hij in sprookjes op als de bondgenoot van heksen.


Aan katten worden ook heel wat karaktertrekken en menselijke eigenschappen toegeschreven, die soms heel tegenstrijdig zijn. Denk aan nieuwsgierigheid, onafhankelijkheid, intelligentie, onvoorspelbaarheid en genezende krachten. Ze lijken zelfs onsterfelijk met hun ‘negen levens’. Katten zijn van nature ook dieren met een heel eigen karaktertje.


In de droomwereld hebben katten eveneens een symbolische betekenis. Eindelijk goed nieuws want een kat in je droom symboliseert geluk! Katten staan ook voor kracht, vrijheid en je dierlijke kant, met name voor vrouwen. Droom je dat je een kat bent, dan zal je een conflict met succes oplossen. Hou je niet van katten of heb je een vervelende ervaring met een kat in je droom, dan voel je je niet prettig met een vrouwelijk gedeelte van je persoonlijkheid. En weer worden katten met vrouwelijkheid verbonden…